Monthly Archives: Μαΐου 2016

Τα sos ιστορίας γ γυμνασίου (ερωτήσεις και απαντήσεις)

Βασισμένο στο βιβλίο της γ γυμνασίου. Καλό διάβασμα.

 

1) Τι είναι ο Διαφωτισμός;

Πνευματικό κίνημα που εμφανίστηκε στην Αγγλία στα τέλη του 17 αιώνα και κορυφώθηκε στην Γαλλία τον  18 αιώνα. Απόρριπτε κάθε αυθεντία και πίστευε στην λογική  του ανθρώπου και στην δυνατότητα του να προοδεύσει.

Εκπρόσωποί του ήταν οι διαφωτιστές και κορυφαίοι ανάμεσά τους ήταν ο Ρουσό, Βολτέρος,  Ντιντερό, Μοντεσκιέ κ.α

Για τους διαφωτιστές όλοι οι άνθρωποι έχουν κάποια δικαιώματα όπως το δικαίωμα στην ζωή, την ελευθερία,   την ιδιοκτησία, την ισότητα απέναντι στον νόμο, την ελευθερία σκέψης και έκφρασης.

 

2) Τι  ήταν  η φωτισμένη δεσποτεία;

Είναι μια παραλλαγή της απόλυτης μοναρχίας. Μερικοί μονάρχες αποδέχτηκαν κάποιες από τις ιδέες του διαφωτισμού για να κάνουν το κράτος πιο αποτελεσματικό.

 

3)Τι ξέρεις για την Αμερικανική επανάσταση;

Επηρεάστηκε από τις ιδέες του Διαφωτισμού. Οι άποικοι της Αμερικής υποστήριξαν ότι η Αγγλία δεν δικαιούται  να ασκεί εξουσία στις αποικίες και ψήφισαν την Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας  το 1776. Πολέμησαν με τους Άγγλους με αρχιστράτηγο  τον ΤζόρτζΟυάσικτον και αφού νίκησαν σχηματίστηκαν οι ΗΠΑ.  Η Αμερικανική επανάσταση επηρέασε και άλλα επαναστατικά κινήματα σε όλον τον κόσμο.

 

4)Τι ξέρεις για την Γαλλική Επανάσταση;

Επηρεασμένη από τις ιδέες του Διαφωτισμού και εξαιτίας της μεγάλης οικονομικής κρίσης και ανισότητας της Γαλλικής κοινωνίας, οι Γάλλοι ξεσηκώθηκαν κατά του βασιλιά Λουδοβίκου του ΙΣΤ και κατέλαβαν το μεσαιωνικό φρούριο της Βαστίλης.

Η επανάσταση πέρασε τρία στάδια. Στην αρχή επικράτησαν οι μετριοπαθείς με φιλελεύθερες ιδέες. Ψηφίστηκε η «Διακήρυξη των δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του πολίτη. Στην δεύτερη φάση επικράτησαν οι ακραίοι ριζοσπάστες που εκτέλεσαν πολλούς Γάλλους πολίτες ως εχθρούς της επανάστασης και στην Τρίτη φάση ξανά οι μετριοπαθείς. Επειδή τα προβλήματα ήταν μεγάλα η εξουσία δόθηκε στον Ναπολέοντα που πολέμησε τους εχθρούς της Γαλλίας για 20 χρόνια κατακτώντας το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Οι πόλεμοι τελείωσαν με την ήττα του στο Βατερλό.

 

 

5)Τι ήταν ο Φαναριώτες;

Ήταν μορφωμένοι Έλληνες που κατοικούσαν στο φανάρι της Κωνσταντινούπολης. Είχαν αξιόλογη παιδεία , γνώριζαν ξένες γλώσσες και κατείχαν υψηλά αξιώματα στην οθωμανική διοίκηση.

6)Τι ήταν οι προεστοί ή δημογέροντες;

Ήταν οι τοπικοί άρχοντες στις διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Ήταν γνωστοί και ως κοτζαμπάσηδες ή επίτροποι. Ασκούσαν διοίκηση και συγκέντρωναν τους φόρους. Με το πέρασμα του χρόνου απέκτησαν πλούτο και πολιτική δύναμη.

7)Τι ήταν οι κλέφτες ;

Οι κλέφτες ήταν ένοπλοι Έλληνες κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Ζούσαν στην ύπαιθρο και είχαν τα λημέρια τους σε δύσβατα μέρη. Είχαν το δικό τους μπαϊράκι και τον δικό τους καπετάνιο και έγινα το σύμβολο αντίστασης ενάντια στους κατακτητές.

8)Τι ήταν οι αρματολοί;

Ήταν ένοπλοι Έλληνες στην υπηρεσία των Οθωμανών για να προστατεύουν τις περιοχές από τους Κλέφτες και να διασφαλίσουν την ασφάλεια στην ύπαιθρο. Παρατηρήθηκε όμως το φαινόμενο ιδιαίτερα κατά τους τελευταίους  αιώνες της Τουρκοκρατία πολλοί αρματολοί να προσχωρούν στις τάξεις των κλεφτών με αποτέλεσμα οι δύο όροι κλέφτες και αρματολοί να φτάσει να σημαίνει το ίδιο και το αυτό πράγμα δηλαδή σώματα αντίστασης κατά των Τούρκων.

9)Τι ήταν ο Νεοελληνικό Διαφωτισμός;

Ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός  είναι ένα πνευματικό κίνημα που διαμορφώθηκε στα μέσα του 18 αιώνα στην Ελλάδα. Έλληνες των παροικιών, έμποροι και γενικά άτομα που ταξίδευαν στην Ευρώπη έφεραν στην υπόδουλη Ελλάδα ιδέες του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού συμβάλλοντας στην πνευματική αναγέννηση του γένους.  Οι Έλληνες υποστηρικτές του Διαφωτισμού θαύμαζαν τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, πίστευαν στην αξία των θετικών επιστημών,  της λογικής, της  μόρφωσης , της ελευθερίας και γενικά των αξίων του Διαφωτισμού.

10)Ποιους λόγιους Έλληνες Διαφωτιστές γνωρίζεις;

Μεταξύ των Ελλήνων Διαφωτιστών που ονομάστηκαν και διδάσκαλοι του Γένους σημαντική θέση κατείχαν ο Ρήγας Βελεστινλής και ο Αδαμάντιος Κοραής.
Ο Ρήγας πίστευε στην δημιουργία μιας «Ελληνικής Δημοκρατίας» που θα απλωνόταν σε όλα τα Βαλκάνια και θα εξασφάλιζε ισονομία και ισοπολιτεία στους κατοίκους της. Ο Κοραής πίστευε ότι για να κερδίσουν οι Έλληνες την ελευθερία τους θα έπρεπε να μορφωθούν. Υποστήριζε την αξία της δημοτικής γλώσσας που θα έπρεπε βέβαια να αφαιρεθούν κάποιες λαϊκές και ξένες λέξεις.

11)Τι ξέρεις για την Φιλική Εταιρία;

Η Φιλική Εταιρία ήταν μια μυστική εταιρία με σκοπό την προετοιμασία του ένοπλου αγώνα των Ελλήνων για την ανεξαρτησία. Ιδρύθηκε το 1814 στην Οδησσό της Ρωσίας. Ιδρυτές της ήταν ο Νικόλαος Σκουφάς, Αθανάσιος Τσακάλωφ και ο Εμμανουήλ  Ξάνθος. Τα μέλη δρούσαν με μεγάλη μυστικότητα, χρησιμοποιούσαν ψευδώνυμα και είχαν κρυπτογραφικό αλφάβητο. Άφηνα να εννοηθεί ότι πίσω από αυτού κρυβόταν ως υποστηρικτής  το μεγάλο  έθνος της Ρωσίας.  Όρισε ως αρχηγό της τον Αλέξανδρο Υψηλάντη και σχεδίασε η έναρξη της  Επανάστασης να γίνει από την Μολδοβλαχία με παράλληλα επαναστατικά κινήματα σε όλη την επικράτεια, Πελοπόννησο, Στερεά Ελλάδα, νησιά του Αιγαίου.

12)Ποιους πρωταγωνιστές της Ελληνικής Επανάστασης γνωρίζεις;

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Παπαφλέσσας στην Πελοπόννησο, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος, Αθανάσιος Διάκος, Μάρκος Μπότσαρης, ο Γεώργιος Καραϊσκάκης στην Στερεά, ο Κωνσταντίνος Κανάρης και Ανδρέας Μιαούλης στα νησιά. Η Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα και Μαντώ Μαυρογένους επίσης στα νησιά

13)Τι ξέρεις για την φάση των επιτυχιών (1821-1824)

Ο Κολοκοτρώνης απελευθέρωσε  την Τριπολιτσά (1821) και επίσης τον ίδιο χρόνο απελευθερώθηκαν Πάτρα, Καλαμάτα. Ο Οδυσσέας Ανδρούτσος και Αθανάσιος Διάκος πολέμησαν στην Μάχη της Αλαμάνας και στο Χάνι της Γραβιάς (1821) καθώς αντιστάθηκαν στην κάθοδο των τουρκικών στρατευμάτων που ήθελαν να καταπνίξουν την επανάσταση στην Πελοπόννησο. Ο Κολοκοτρώνης διέλυσε στα Δερβενάκια την στρατιά του Δράμαλη (1822) που είχε φτάσει στην Πελοπόννησο για την ανακατάληψη της Τριπολιτσάς. Το 1823 σκοτώθηκε ο Μάρκος Μπότσαρης στην υπεράσπιση του Μεσολογγίου. Το 1824 ο Μιαούλης συντρίβει στην ναυμαχία του Γέροντα τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο.

14)Τι ξέρεις για την φάση της Κάμψης (1825-1827).

Ο Ιμπραήμ ανακαταλαμβάνει την Πελοπόννησο(1825) και ο Παπαφλέσσας σκοτώνεται στο Μανιάνι προσπαθώντας να του αντισταθεί. Ο Ιμπραήμ με τον Κιουταχή πραγματοποιούν την άλωση του Μεσολογγίου (1826). Ο Ιμπραήμ καταλαμβάνει την Στερεά Ελλάδα, Αθήνα, Ακρόπολη και ο Γεώργιος Καραϊσκάκης αντιστέκεται και σκοτώνεται λίγο πριν την κατάληψη της Ακρόπολης. Η επανάσταση έσβηνε.

15)Τι ξέρεις για την Συνθήκη του Λονδίνου του 1827;

Η Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία για δικούς τους λόγους αποφασίζουν την ειρήνευση και τη δημιουργία ελληνικού κράτους.

16)Τι ήταν οι  Εθνοσυνελεύσεις;

Η ανάγκη ενιαίας διεύθυνσης του αγώνα και η αντικατάσταση των μέχρι τότε τοπικών κυβερνήσεων (Πελοποννησιακή Γερουσία, Γερουσία της Δυτικής Στερεάς και Άρειος Πάγος στην Ανατολική Στερεά) οδήγησε στην σύγκληση Εθνοσυνελεύσεων

17)Πόσες Εθνοσυνελεύσεις είχαμε κατά την επανάσταση και τι ξέρεις για αυτές;

 

Η Α’ Εθνοσυνέλευση στην Επίδαυρο το 1821 ψηφίζει σύνταγμα με πολίτευμα την αβασίλευτη δημοκρατία. Σχηματίστηκα δύο σώματα για την άσκηση της εξουσίας το Βουλευτικό και το Εκτελεστικό

Η Β΄ Εθνοσυνέλευση στο Άστρος της Κυνουρίας το 1823 ψηφίζει νέο Σύνταγμα και  καταργεί τους τοπικούς οργανισμούς

Η Γ΄ Εθνοσυνέλευση το 1827 στην Τροιζήνα ψηφίζει νέο Σύνταγμα και εκλέγει τον Καποδίστρια Κυβερνήτη της Ελλάδας.

 

18)Τι ξέρεις για τον εμφύλιο πόλεμο κατά την επανάσταση;

Η πολιτική ένταση που υπήρχε ανάμεσα στους πρόκριτους που είχαν την εξουσία πριν την επανάσταση και τους οπλαρχηγούς που αναδείχτηκαν από τον αγώνα δεν άργησε να εξελιχτεί σε ένοπλη αντιπαράθεση το 1823. Τοπικιστικές διαφωνίες, η διαχείριση των χρημάτων του δανείου που πήραμε από την Αγγλία και  προσωπικές φιλοδοξίες ήταν μεταξύ των αιτιών. Είχαμε την πλευρά το Κολοκοτρώνη και των αγωνιστών και την πλευρά των πολιτικών Μαυροκορδάτο και Ιωάννη Κωλέττη. Ο εμφύλιος και η επικράτηση των πολιτικών οδήγησε στην φυλάκιση του Κολοκοτρώνη και του Οδυσσέα Ανδρούτσου.

19)Τι ξέρεις για το κίνημα του φιλελληνισμού;

Ήταν κίνημα συμπαράστασης στους Έλληνες στην Ευρώπη όσο και στην Αμερική. Οι φιλέλληνες ήταν φορείς των ιδεών της Γαλλικής Επανάστασης και λάτρεις του αρχαίου πολιτισμού. Βοήθησαν οικονομικά και ηθικά την επανάσταση ενώ πολλοί από αυτούς πολέμησαν στο πλευρό των Ελλήνων.

20)Τι ξέρεις για την βιομηχανική επανάσταση;

Βιομηχανική επανάσταση ονομάζουμε την εκβιομηχάνιση της οικονομίας που ξεκίνησε από την Μ. Βρετανία τον 18 αι  και εξαπλώθηκε στη Γαλλία την Αμερική και όλον τον κόσμο. Αξιοποιώντας τα τεχνικά μέσα (ατμομηχανές) και τις νέες μορφές ενέργειας (άνθρακας) αντικατέστησαν την χειρονακτική εργασία με τις μηχανές των εργοστασίων και πέτυχαν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Εφαρμόστηκε κυρίως στην Υφαντουργία και Μεταλλουργία και  επέφερε κοινωνικές, πολιτικές και πολιτιστικές αλλαγές.

21)Τι ξέρεις για τον φιλελευθερισμό και τον Καπιταλισμό;

Ο οικονομικός φιλελευθερισμός ή καπιταλισμός  ήταν το οικονομικό σύστημα που επέτρεπε στους επιχειρηματίες να κάνουν ότι εκείνοι κρίνουν αναγκαίο για να κερδίζουν. Η ανάγκη μεγάλων κεφαλαίων για την ίδρυση βιομηχανιών οδήγησε στην δημιουργία εταιριών που ο κάθε μέτοχος ανάλογα με το κεφάλαιο που έβαζε έπαιρνε τον αντίστοιχο αριθμό μετοχών και συμμετείχε στα κέρδη. Η αγορά αδυνατούσε να απορροφήσει την παραγωγή και κατά καιρούς το σύστημα αυτό προκαλούσε οικονομικές κρίσεις με αποτέλεσμα να αμφισβητηθεί ο απόλυτος οικονομικός φιλελευθερισμός και να συζητείται η κρατική παρέμβαση (στο άλλο άκρο ο κουμμουνισμός τον 20 αιώνα ζήτησε να περιέλθουν όλα τα μέσα παραγωγής στο κράτος  και αρνήθηκε την ιδιωτική περιουσία).

22)Τι ξέρεις για τον Ιωάννη Καποδίστρια και το έργο του;

Εκλέχθηκε ως πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδας από την Γ΄ Εθνοσυνέλευση στην Τροιζήνα το 1827

  • Ανέστειλε την ισχύ του Συντάγματος και πήρε όλες τις εξουσίες στο πρόσωπό του μέχρι να λυθούν τα μεγάλα προβλήματα
  • Ίδρυσε τακτικό στρατό και στόλο αξιοποιώντας πολλούς αγωνιστές της επανάστασης. Ίδρυσε τον Λόχο των Ευελπίδων.
  • Ίδρυσε τράπεζα, έκοψε ελληνικό νόμισμα (φοίνικας), έφερε την λιτότητα στις κρατικές δαπάνες, εκσυγχρόνισε την γεωργία και έφερε νέες καλλιέργειες(πατάτα), στήριξε την παραγωγή μεταξιού
  • Οργάνωσε την εκπαίδευση. Στο Ορφανοτροφείο της Αίγινας λειτούργησαν αλληλοδιδακτικά σχολεία, ίδρυσε Κεντρικό Σχολείο για μαθητές που θα ακολουθούσαν ανώτερες σπουδές και την γεωργική σχολή στην Τίρυνθα.
  • Με διπλωματικές ενέργειες πέτυχε την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Ελλάδας και την διεύρυνση των συνόρων.
  • Δολοφονήθηκε από τους πολιτικούς του αντιπάλους που τον κατηγορούσαν ως αυταρχικό και όργανο της Ρωσίας.

 

23)Τι ξέρεις για την Μεγάλη Ιδέα και τον αλυτρωτισμό;

 

Στα χρόνια του Όθωνα (1833-1862) η Ελλάδα ήταν μικρή και με περιορισμένα σύνορα. Η ιδέα ότι θα πρέπει να διευρυνθούν τα σύνορα και να συμπεριλάβουν περιοχές με ελληνικούς πληθυσμούς κυκλοφορούσε από την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Πρώτος ο Κωλέττης σε ομιλία του στην Εθνοσυνέλευση το 1944 αναφερόμενος σε αυτή  χρησιμοποίησε τον όρο Μεγάλη Ιδέα για την οποία θα έπρεπε να αγωνιστεί όλο το Έθνος. Επειδή οι Έλληνες που ζούσαν εκτός συνόρων ήταν ακόμα αλύτρωτοι, η πολιτική που στόχευε στην ένταξη των περιοχών τους στο ελληνικό κράτος ονομάστηκε αλυτρωτισμός. Στον αντίποδα αυτής της αντίληψης και με λίγους οπαδούς βρισκόταν η αντίληψη του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου και του αγγλικού κόμματος που υποστήριζε ότι η οικονομική ανάπτυξη θα πρέπει να προηγηθεί της εδαφικής επέκτασης.

 

24)Τι ξέρεις για την ενσωμάτωση των Επτανήσων;

 

Μετά την έξωση του Όθωνα (1862) οι Δυνάμεις αναγόρευσαν βασιλιά των Ελλήνων τον Δανό πρίγκιπα Γεώργιο τον Α΄ . Παράλληλα η Αγγλία πιεζόμενη από τους αγώνες των ριζοσπαστών Επτανησίων για ενσωμάτωση πρόσφεραν στον νέο βασιλιά τα Επτάνησα που η ενσωμάτωσή τους έγινε επίσημα το 1864.

 

25)Τι ξέρεις για το κίνημα στο Γουδί;

 

Στις αρχές του 20 αι και επί Γεωργίου του Α΄ στην Ελλάδα επικρατούσε οικονομική ύφεση και πολιτική αστάθεια καθώς οι κυβερνήσεις ήταν μικρής θητείας και αδύναμες να αντιμετωπίσουν τα κρίσιμα προβλήματα της χώρα. Παράλληλα η βασιλική οικογένεια προωθούσε δικούς της στο στράτευμα και οι ένοπλες δυνάμεις ήταν σε κακή κατάσταση. Τότε κατώτεροι αξιωματικοί ίδρυσαν τον Στρατιωτικό Σύνδεσμο που εκτός από στρατιωτικά αιτήματα ( κατάργηση ευνοιοκρατίας και ανεμπόδιστη βαθμολογική εξέλιξη όλων των αξιωματικών) συμπεριέλαβε και άλλα γενικά αιτήματα σχετικά με την ανόρθωση της οικονομίας και του κράτους. Στις 14 Σεπτεμβρίου του 1909 με αρχηγό τον Συνταγματάρχη Νικόλαο Ζορμπά οργανώθηκε συλλαλητήριο που βρήκε την υποστήριξη του λαού της Αθήνας. Η ηγεσία του Συνδέσμου συγκρούστηκε με το παλάτι και κάλεσε από την Κρήτη στην Αθήνα τον Ελευθέριο Βενιζέλο που είχε διακριθεί στους αγώνες για την ένωση της Κρήτης.

 

26)Τι ξέρεις για την Βενιζελική πολιτική της περιόδου 1910-1912;

Το κίνημα στο Γουδί (1909) πρότεινε στον Βενιζέλο την πρωθυπουργία ο Βενιζέλος αρνήθηκε την κατάργηση της βασιλείας για να μην διχάσει τον λαό σε κρίσιμη περίοδο. Έπεισε να γίνουν εκλογές γα ανάδειξη αναθεωρητικής Βουλής (θα αναθεωρούσε μόνο άρθρα του Συντάγματος)  και όχι Συντακτικής (μπορεί να αλλάξει την μορφή του πολιτεύματος και να καταργήσει την μοναρχία).

Το κόμμα των Φιλελευθέρων κερδίζει τις εκλογές το 1910 και αναθεωρώντας το Σύνταγμα το 1911

  • Προστατεύει τις ατομικές ελευθερίες
  • Απαλλοτριώνει εκτάσεις και μοιράζει στους ακτήμονες
  • Θεσπίζει την μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων
  • Απαγορεύει να εκλέγονται ως βουλευτές οι στρατιωτικοί  και οι δημόσιοι υπάλληλοι
  • Καθιερώνει την δωρεάν υποχρεωτική εκπαίδευση

 

Επίσης αναδιοργανώνει το στράτευμα, αξιοποιεί όλους τους αξιωματικούς και επαναφέρει τον διάδοχο Κωνσταντίνο στην ηγεσία του στρατού απόφαση που προκάλεσε αντιδράσεις ανάμεσα στους βενιζελικούς.  Στόχος του ήταν να ενώσει τους Έλληνες γιατί εκτιμούσε ότι σύντομα η Ελλάδα θα έπρεπε να μπει σε πόλεμο για να πετύχει τους εθνικούς της στόχους.

Οι εκλογές του 1912 σε θρίαμβο του κόμματος των Φιλελευθέρων και οι πολίτες φάνηκε ότι τον εμπιστεύονταν για την επίλυση των εθνικών ζητημάτων.

 

27)Τι ξέρεις για τους Βαλκανικούς πολέμους

 

Προκειμένου να εκδιωχτούν οι Οθωμανοί από τα Βαλκάνια ο Βενιζέλος ακολούθησε την πολιτική της βαλκανικής συνεργασίας.  Συγκροτήθηκε  συμμαχία των  βαλκανικών  λαών (Σερβία, Βουλγαρία, Ελλάδα, Μαυροβούνιο) με στόχο την εκδίωξη των Οθωμανών.

 Ο Α΄ Βαλκανικός πόλεμος.
Ξεκίνησε το 1912 όταν αρνήθηκε ο Σουλτάνος να συζητήσει αίτημα των Βαλκανικών συμμάχων να σεβαστεί τα δικαιώματα αυτών  των χριστιανικών λαών. Ο ελληνικός στρατός απελευθέρωσε Μακεδονία, Ήπειρο, νησιά του Βορείου και Ανατολικού Αιγαίου. Με εντολή του Βενιζέλου ο Κωνσταντίνος πρόλαβε να απελευθερώσει την Θεσσαλονίκη πριν τους Βούλγαρους και να την προσαρτήσει στην Ελλάδα ώστε να μην περιέλθει υπό Βουλγαρική κατοχή. Ο Α΄ Βαλκανικός πόλεμος τελείωσε με την συνθήκη του Λονδίνου (1913)

Ο Β’ Βαλκανικός πόλεμος
Η συνθήκη του Λονδίνου άφηνε πολλές εκκρεμότητες και η Βουλγαρία που θεώρησε ότι αδικήθηκε κήρυξε τον πόλεμο στους πρώην συμμάχους για να  πάρει περισσότερα εδάφη. Τελικά ηττήθηκε και πολλές περιοχές της Μακεδονίας και της Θράκης καταχωρήθηκαν σε Ελλάδα και Σερβία.

Οι Βαλκανικοί πόλεμοι τερματίστηκαν με την συνθήκη του Βουκουρεστίου (1913) και η Ελλάδα εξασφάλισε το μεγαλύτερο μέρος της Μακεδονίας, την νότια Ήπειρο, σημαντικά νησιά βόρειου και ανατολικού Αιγαίου και την Κρήτη. Τα εδάφη αυτά ονομάστηκαν νέες χώρες. Με τους βαλκανικούς πολέμους η Ελλάδα διπλασίασε τα εδάφη της και τον πληθυσμό της.

 

28) Τι ξέρεις για τα αίτια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η έκρηξη του πολέμου οφειλόταν στην ταυτόχρονη δράση τριών παραγόντων 1) του ιμπεριαλισμού 2) του εθνικισμού 3) του μιλιταρισμού

Ο Ιμπεριαλισμός δηλαδή η πολιτική επέκτασης των βιομηχανικά ανεπτυγμένων κρατών σε βάρος άλλων κρατών ήταν η κύρια αιτία του πολέμου. Η πολιτική επικυριαρχίας ενός ισχυρού κράτους έναντι των άλλων με εδαφική κατάκτηση ή άλλα μέσα ονομάστηκε ιμπεριαλισμός. Η αναπτυσσόμενη Γερμανία άσκησε επιθετική πολιτική προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της σε πρώτες ύλες, καύσιμα και αγορές και προκειμένου να αναδιανείμει υπέρ της τον παγκόσμιο πλούτο. Η πολιτική της αυτή την έφεραν σε σύγκρουση με την Αγγλία και Γαλλία που έλεγχαν τότε τις περισσότερες αποικίες.

Ο εθνικισμός έπαιξε και αυτός ρόλο στην ωρίμανση των συνθηκών του πολέμου. Οι λαοί αν και δεν ήθελαν τον πόλεμο δεν ήταν διατεθειμένοι να καταπνίξουν τα εθνικά τους αισθήματα, την εθνική υπερηφάνεια προκειμένου να διατηρηθεί η ειρήνη.

Ο μιλιταρισμός δηλαδή ο υπερτονισμός των στρατιωτικών αξιών ενισχυόταν συνεχώς επιταχύνοντας την πορεία προς τον πόλεμο.  Η ενίσχυση της γερμανικής πολεμικής βιομηχανίας οδήγησαν και άλλες ευρωπαϊκές  Δυνάμεις στην κλιμάκωση των στρατιωτικών εξοπλισμών. Όλο και περισσότεροι πίστευαν στην αξία του πολέμου για την επίλυση διεθνών διαφορών.

 29) Ποια ήταν τα αντίθετα στρατόπεδα κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο;

Από την μια οι Κεντρικές Δυνάμεις ή Τριπλή Συμμαχία με Γερμανία, Αυστροουγγαρία, Ιταλία και από την άλλη η Τριπλή ή Εγκάρδια Συνεννόηση με Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία. Η δεύτερη έγινε γνωστή και ως Αντάντ (συνεννόηση στα γαλλικά)

30) Ποια πίστευε ο Ελευθέριος Βενιζέλος ότι θα έπρεπε να ήταν η στάση της Ελλάδας στον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο και ποια ήταν η θέση του βασιλιά Κωνσταντίνου; Σε τι οδήγησε η μεταξύ τους διαφωνία;

 

Ο πρωθυπουργός Βενιζέλος πίστευε ότι η Ελλάδα θα έπρεπε να συμμαχήσει με την Αντάντ για να διαφυλάξει τα κέρδη της από τους Βαλκανικούς πολέμους και να διευρύνει περαιτέρω τα σύνορά της. Η θέση αυτή υποστηριζόταν από οπαδούς της Μεγάλης Ιδέας αλλά και Έλληνες της Διασποράς που ήθελαν να ενταχτούν σε μια μεγάλη και ισχυρή Ελλάδα.

 

Ο βασιλιάς Κωνσταντίνος ήθελε την συμμαχία με τις Κεντρικές Δυνάμεις αλλά, επειδή σε αυτή τη συμμαχία είχαν ενταχθεί η Οθωμανική Αυτοκρατορία και η Βουλγαρία που ήταν αντίπαλοί μας, πρότεινε την «διαρκή ουδετερότητα» στάση που διευκόλυνε την Γερμανία. Την βασιλική άποψη υποστήριζαν και τμήματα του λαού που δεν επιθυμούσαν μετά τους Βαλκανικούς πολέμους να πολεμήσουν και πάλι.

 

Η σύγκρουση Κωνσταντίνου- Βενιζέλου οδήγησε σε εθνικό διχασμό. Ο Βενιζέλος, αφού παραιτήθηκε από πρωθυπουργός, ίδρυσε το κίνημα της Εθνικής Άμυνας και αργότερα την Προσωρινή Κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης που ήλθαν σε εμφύλια σύγκρουση με το Κράτος των Αθηνών υπό τον Κωνσταντίνο. Το 1916 είχαμε στην ουσία δύο στρατόπεδα και δύο Κυβερνήσεις. Η Αντάντ με επίθεση στο κράτος των Αθηνών πέτυχε την έξωση του Κωνσταντίνου και έτσι η Ελλάδα μπήκε στο πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων.

 

31)Τι ξέρεις για την συνθήκη των Σεβρών;

Με τη Συνθήκη των Σεβρών (1920) στην ουσία διαλυόταν η Οθωμανική Αυτοκρατορία. Τα εδάφη της μοιράζονταν σε Βρετανούς και Γάλλους. Το Κουρδιστάν και η Αρμενία γίνονταν ανεξάρτητα κράτη ενώ στην Ελλάδα δόθηκαν τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος και η Θράκη μέχρι τα πρόθυρα της Κωνσταντινούπολης και επίσης στην Ελλάδα παραχωρήθηκε η διοίκηση της Σμύρνης για 5 χρόνια. Η Ιταλία παραχώρησε στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα εκτός από την Ρόδο. Η Συνθήκη αυτή δεν έγινε δεκτή από τον Κεμάλ έναν τούρκο στρατιωτικό που πήρε πραξικοπηματικά την εξουσία, συγκρούστηκε με τον Σουλτάνο και πολέμησε τα ελληνικά στρατεύματα.

32) Να παρουσιάσετε το περιεχόμενο του Συντάγματος του 1844 και του Συντάγματος του 1864  και να συγκρίνετε το περιεχόμενο των δύο Συνταγμάτων.

Το Σύνταγμα του 1844 ψηφίστηκε κατά την περίοδο της Βασιλείας του Όθωνα όρισε ως πολίτευμα την συνταγματική μοναρχία. Το πολίτευμα ήταν η μοναρχία αλλά με παραχώρηση Συντάγματος.

Κατά το Σύνταγμα αυτό την νομοθετική εξουσία ασκούσαν από κοινού ο βασιλιάς , η Γερουσία και η Βουλή. Την Γερουσία διόριζε ο βασιλιάς και τα μέλη της ήταν ισόβια. Τα μέλη της Βουλής εκλέγονταν από τον λαό.

Την εκτελεστική εξουσία ασκούσε ο βασιλιάς με υπουργούς που ο ίδιος διόριζε και έπαυε χωρίς να ρωτάει την Βουλή.

Οι δικαστές διορίζονταν και παύονταν από τον βασιλιά. Υπήρχαν  ορισμένα φιλελεύθερα στοιχεία όπως άρθρα για ατομικές ελευθερίες.

 

Το Σύνταγμα του 1864 ψηφίστηκε μετά την έξωση του Όθωνα μόλις ήλθε ο  Γεώργιος ο Α΄ και όρισε ως πολίτευμα την  βασιλευόμενη δημοκρατία. Το πολίτευμα ορίζεται ως  δημοκρατία με βασιλιά ως ανώτατο άρχοντα. Το πολίτευμα στηρίζονταν στην δημοκρατική αρχή δηλαδή όριζε τον λαό ως κυρίαρχο παράγοντα του πολιτεύματος.

Την νομοθετική εξουσία ασκούσαν από κοινού ο βασιλιάς και η Βουλή. Η Γερουσία καταργήθηκε ως θεσμός αντιδημοκρατικός.

Δικαίωμα ψήφου αναγνωριζόταν στους άνδρες που είχαν συμπληρώσει το 21ο έτος της ηλικίας τους.

Την Εκτελεστική εξουσία ασκούσε το βασιλιάς με υπουργούς που διόριζε ο ίδιος.

Η δικαστική εξουσία κηρύχθηκε ανεξάρτητη.

 

Από τα δύο Συντάγματα το Σύνταγμα του 1844 Και το Σύνταγμα του 1864, το δεύτερο θεωρείται πιο φιλελεύθερος επειδή:

  • Έχει περιορίσει περισσότερο την εξουσία του βασιλιά.
  • Στηριζόταν στην δημοκρατική αρχή δηλαδή όριζε τον λαό ως κυρίαρχο παράγοντα του πολιτεύματος.
  • Κατάργησε την Γερουσία που ήταν ένας θεσμός αντιδημοκρατικός αφού τα μέλη της διορίζονταν από τον βασιλιά και ήταν ισόβια.
  • Η δικαστική εξουσία κηρύχτηκε ανεξάρτητη ενώ στο Σύνταγμα του 1844 ο βασιλιάς διόριζε και έπαυε τους δικαστές.

 

.

 

33) Να συγκρίνετε το Σύνταγμα του 1844 με το «Πολιτικό Σύνταγμα» του 1827.

Το «Πολιτικό Σύνταγμα» του 1827 που ψηφίστηκε κατά την σύγκλιση της Γ’ Εθνοσυνέλευσης θεωρήθηκε το πιο δημοκρατικό σύνταγμα της εποχής του. Η Εθνοσυνέλευση ψήφιζε σε μια εποχή που δεν είχε επιβληθεί στην Ελλάδα η μοναρχία του Όθωνα και αργότερα του Γεωργίου του Α’.

Έτσι το «Πολιτικό Σύνταγμα» του 1827 1) διαπνεόταν από φιλελεύθερες ιδέες και 2) βασιζόταν στην αρχή της διάκρισης των εξουσιών.

Στο Σύνταγμα του 1844 δεν υπήρχε η διάκριση των εξουσιών και ο ρόλος του βασιλιά ήταν καθοριστικός και στις τρεις μορφές εξουσίας Εκτελεστικής, Νομοθετικής και Δικαστικής. Ο βασιλιάς όριζε κυβερνήσεις, συμμετείχε στην ψήφιση νόμων, όριζε ή έπαυε τους δικαστές.

 

 

34) Υποστηρίζεται ότι ο Χαρίλαος Τρικούπης συνέβαλε στην εδραίωση του Κοινοβουλευτισμού στην χώρα. Γιατί πιστεύετε ότι έγινε αυτό;

Τα χρόνια της βασιλιάς του Γεωργίου ο κοινοβουλευτισμός λειτουργούσε με προβλήματα επειδή ο βασιλιάς όταν διαφωνούσε με μια κυβέρνηση δεν δίσταζε να την ανατρέψει. Ο Τρικούπης υποστήριξε την αρχή της δεδηλωμένης δηλαδή ότι ο βασιλιάς έπρεπε να διορίζει ως πρωθυπουργό μόνο αυτόν που είχε την «δεδηλωμένη» υποστήριξη της Βουλής, δηλαδή την υποστήριξη της πλειοψηφίας των βουλευτών. Περιορίστηκαν με αυτόν τον τρόπο οι εξουσίες του βασιλιά και ενισχύθηκαν οι εξουσίες του κοινοβουλίου.

 

 

35) Τι ήταν ο δικομματισμός και πώς κυριάρχησε στην δεκαετία 1885-1895;

Η αρχή της δεδηλωμένης οδήγησε το μικρά κόμματα να ενσωματωθούν σε μεγαλύτερα κόμματα καθώς μόνα τους δεν μπορούσαν να κερδίσουν την  έγκριση της πλειοψηφίας ώστε να έχουν την δεδηλωμένη και  να ορίσουν πρωθυπουργούς. Έτσι στην δεκαετία 1885-1895 κυριάρχησαν δύο μεγάλα κόμματα του Χαρίλαου Τρικούπη και του Θεόδωρου Δηλιγιάννη. Το σύστημα αυτό ονομάστηκε δικομματισμός.

 

 

36) Να αιτιολογήσετε γιατί ο Χαρίλαος Τρικούπης θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες φυσιογνωμίες της νεότερης Ελλάδας με βάση το έργο του.

 

  • Ο Χαρίλαος Τρικούπης συνέβαλε στην εδραίωση του Κοινοβουλευτισμού στην χώρα μας με υποστήριξη της αρχής της δεδηλωμένης που όριζε ότι ο βασιλιάς θα πρέπει να διορίζει ως πρωθυπουργό αυτόν που είχε την υποστήριξη της πλειοψηφίας των βουλευτών.
  • Υποστήριξε την οικονομική ανάπτυξη μέσω της κατασκευής μεγάλων έργων υποδομής ( σιδηροδρομικό και οδικό δίκτυο, διάνοιξη της διώρυγας της Κορίνθου, αποξήρανση της λίμνης Κωπαΐδας κ.α.)
  • Ανασυγκρότησε τις ένοπλες δυνάμεις
  • Εξυγίανε την δημόσια διοίκηση μέσω αντικειμενικών κριτηρίων πρόσληψης.

 

Παρόλα αυτά  η αδυναμία του να εξυπηρετήσει τις οικονομικές υποχρεώσεις της χώρας, λόγω των μεγάλων δανείων που πήρε, τον οδήγησε να κηρύξει την χώρα υπό πτώχευση το 1893 με αποτέλεσμα στις εκλογές του 1895 να μην εκλεχθεί ούτε βουλευτής και την εξουσία να αναλάβει ο πολιτικός του αντίπαλος Θεόδωρος Δηλιγιάννης.

 

36) Τι ξέρεις για την Συνθήκη της Λoζάνης ;

Η συνθήκη της Λοζάνης υπογράφτηκε το 1923 μετά από πολύμηνες διαβουλεύσεις στην Ελβετία  για να αντικατασταθεί η συνθήκη των Σεβρών (1920) και να διευθετηθούν  τα ζητήματα εδαφικά και άλλα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας μετά την μικρασιατική καταστροφή. Την Ελλάδα εκπροσώπησε ο Ελευθέριος Βενιζέλος και σύμφωνα με την συνθήκη της Λοζάνης που διέπει μέχρι και σήμερα τις σχέσεις Τουρκίας- Ελλάδας:

  • Επισημοποιείται η τουρκική κυριαρχία σε Μικρά Ασία και Ανατολική Θράκη, δίνονται στην Τουρκία η Ίμβρος με την Τένεδο.
  • Ορίζεται ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας με κριτήριο το θρήσκευμα. Οι ορθόδοξοι χριστιανοί της Τουρκίας ανεξαρτήτως εθνικότητας θα μετέβαιναν στην Ελλάδα και αντίστοιχα οι μουσουλμάνοι της Ελλάδας θα πήγαιναν στην Τουρκία. Εξαιρούνταν το Πατριαρχείο, οι χριστιανοί της Κωνσταντινούπολης, της Ίμβρου και Τενέδου(125.000) και οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης (118.000)

 

 

38)Τι ξέρεις για την Συνθήκη του Λονδίνου του 1827, την Ναυμαχία του Ναυαρίνου που επακολούθησε και το πρωτόκολλο της Ανεξαρτησίας (1830);

Η Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία για δικούς τους λόγους αποφασίζουν να επιβάλλουν την ειρήνευση Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και τη δημιουργία ελληνικού κράτους.  Η Συνθήκη του Λονδίνου (1827) λοιπόν πρόβλεπε  την ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Η άρνηση του Σουλτάνου να αποδεχτεί τη συνθήκη προκάλεσε την επέμβαση των Δυνάμεων( Αγγλίας, Γαλλίας, Ρωσίας) στη Ναυμαχία του Ναυαρίνου (1827) που οδήγησε στην συντριβή του τουρκοαιγυπτιακού στόλου.

Η τουρκική ήττα στον ρωσοτουρκικό πόλεμο (1828-1829) οδήγησε τον Σουλτάνο να αποδεχτεί όλες τις μέχρι τότε αποφάσεις των Δυνάμεων σχετικά με το ελληνικό ζήτημα. Για να μην αποκομίσει η Ρωσία όλα τα διπλωματικά οφέλη από την διευθέτηση του ελληνικού ζητήματος οι Δυνάμεις πρότειναν και υπέγραψαν το 1830 το πρωτόκολλο της Ανεξαρτησίας που ήταν η  πρώτη διεθνής, επίσημη, διπλωματική πράξη που αναγνώριζε την Ελλάδα ως κράτος κυρίαρχο και ανεξάρτητο.

39) Τι ξέρεις για την βενιζελική πολιτική της περιόδου 1910-1912;

 

Το κίνημα στο Γουδί (1909) πρότεινε στον Βενιζέλο την πρωθυπουργία ο Βενιζέλος αρνήθηκε την κατάργηση της βασιλείας για να μην διχάσει τον λαό σε κρίσιμη περίοδο. Έπεισε να γίνουν εκλογές γα ανάδειξη αναθεωρητικής Βουλής (θα αναθεωρούσε μόνο άρθρα του Συντάγματος)  και όχι συντακτικής Βουλής (μπορεί να αλλάξει την μορφή του πολιτεύματος και να καταργήσει την μοναρχία).

Το κόμμα των Φιλελευθέρων κερδίζει τις εκλογές το 1910 και αναθεωρεί το Σύνταγμα το 1911

  • Προστατεύει τις ατομικές ελευθερίες
  • Απαλλοτριώνει εκτάσεις και μοιράζει στους ακτήμονες
  • Θεσπίζει την μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων
  • Απαγορεύει να εκλέγονται ως βουλευτές οι στρατιωτικοί  και οι δημόσιοι υπάλληλοι
  • Καθιερώνει την δωρεάν υποχρεωτική εκπαίδευση
  • αναδιοργανώνει το στράτευμα και αξιοποιεί όλους τους αξιωματικούς
  • και επαναφέρει τον διάδοχο Κωνσταντίνο στην ηγεσία του στρατού απόφαση που προκάλεσε αντιδράσεις ανάμεσα στους βενιζελικούς.

Βασικός του στόχος του ήταν να ενισχύσει το στράτευμα και ενώσει τους Έλληνες  γιατί εκτιμούσε ότι σύντομα η Ελλάδα θα έπρεπε να μπει σε πόλεμο για να πετύχει τους εθνικούς της στόχους.

Οι εκλογές του 1912 σε θρίαμβο του κόμματος των Φιλελευθέρων και οι πολίτες φάνηκε ότι τον εμπιστεύονταν για την επίλυση των εθνικών ζητημάτων.

 

 

 

40) Τι ξέρεις για τον φιλελευθερισμό, τον Καπιταλισμό, τον Σοσιαλισμό, τον Κουμμουνισμό.

Η βιομηχανική επανάσταση άλλαξε τον τρόπο οργάνωσης της οικονομίας και έφερε νέα οικονομικά συστήματα. Ο οικονομικός φιλελευθερισμός ή καπιταλισμός  ήταν το οικονομικό σύστημα που επέτρεπε στους επιχειρηματίες να κάνουν ότι εκείνοι κρίνουν αναγκαίο για να κερδίζουν. Η ανάγκη μεγάλων κεφαλαίων για την ίδρυση βιομηχανιών οδήγησε στην δημιουργία εταιριών που ο κάθε μέτοχος ανάλογα με το κεφάλαιο που έβαζε έπαιρνε τον αντίστοιχο αριθμό μετοχών και συμμετείχε στα κέρδη. Η αγορά αδυνατούσε να απορροφήσει την παραγωγή και κατά καιρούς το σύστημα αυτό προκαλούσε οικονομικές κρίσεις με αποτέλεσμα να αμφισβητηθεί ο απόλυτος οικονομικός φιλελευθερισμός και να συζητείται η κρατική παρέμβαση. Αυτό οδήγησε στις σοσιαλιστικές θεωρίες σύμφωνα με τις οποίες τόνιζαν την προτεραιότητα του κοινωνικού(social) για μια συμφέροντος έναντι του ατομικού.  Οι πρώτοι σοσιαλιστές μίλησαν για μια εξιδανικευμένη μορφή κοινωνίας που θα έπρεπε να επικρατήσει γι αυτό οι απόψεις τους ονομάστηκαν ουτοπικός σοσιαλισμός. Ο κουμμουνισμός τον 20 αιώνα ζήτησε να περιέλθουν όλα τα μέσα παραγωγής στο κράτος  και αρνήθηκε την ιδιωτική οικονομική δραστηριότητα και την ιδιωτική περιουσία.

 

41) Τι ήταν το προσφυγικό ζήτημα στην Ελλάδα κατά τον Μεσοπόλεμο, ποια η στάση των γηγενών Ελλήνων απέναντι στους πρόσφυγες από την Μικρά Ασία και ποια η συμβολή των προσφύγων στην νεοελληνική κοινωνία.

 

Το προσφυγικό ζήτημα ήταν ένα από τα σπουδαιότερα θέματα που είχε να αντιμετωπίσει η ελληνική κοινωνία του Μεσοπολέμου. Το ζήτημα αυτό αφορούσε την στέγαση, την επαγγελματική αποκατάσταση και την ενσωμάτωση των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία. Η Κοινωνία των Εθνών (ΚτΕ) βοήθησε την Ελλάδα να συνάψει δάνειο και ιδρύθηκε η Επιτροπή Αποκατάστασης Προσφύγων(ΕΑΠ).  750.000 πρόσφυγες οδηγήθηκαν στην Μακεδονία και τη Θράκη για να ενισχυθεί εκεί το ελληνικό στοιχείο. Στις πόλεις δημιουργήθηκαν από το κράτος προσφυγικοί συνοικισμοί.

Παρά τα κρατικά μέτρα τα  προβλήματα δεν έλλειπαν και η στάση των γηγενών ήταν αρνητική επειδή 1) οι πρόσφυγες πήραν γη που οι γηγενείς θεωρούσαν δική τους 2) πρόσφεραν την εργασία τους φτηνά πιέζοντας προς το κάτω τις αμοιβές 3) Ήταν βενιζελικοί σε αντίθεση με τος Έλληνες της παλιάς Ελλάδας που ήταν αντιβενιζελικοί 4) Ήταν παράδοξοι  με πρωτάκουστα ονόματα, άγνωστα φαγητά, οι γυναίκες τους δούλευαν σε ξένες δουλειές. Έτσι η λέξη «πρόσφυγας» ήταν για χρόνια ένας απαξιωτικός χαρακτηρισμός.

 

Σχετικά με την συμβολή των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία

  • ενίσχυσαν την ελληνικότητα της Μακεδονίας και Θράκης
  • υποστήριξαν τον βενιζελισμό και αργότερα αρκετοί τον σοσιαλισμό και κουμμουνισμό διακρινόμενοι σε κοινωνικούς αγώνες.
  • τόνωσαν την οικονομία με φτηνή προσφορά εργασίας, νέα επαγγέλματα και τέχνες από τις περιοχές τους, νέες καλλιεργητικές μεθόδους και ενίσχυσαν την βιομηχανία, βιοτεχνία και εμπόριο.
  • Έφεραν στην Ελλάδα τον τρόπο ζωής τους, τις συνήθειές τους, τη μουσική τους (ρεμπέτικο τραγούδι), έδωσαν νέα πνοή στις Τέχνες και τα Γράμματα καθώς σημαντικοί λογοτέχνες ήταν μικρασιάτες.

 

 

           ΣΎΝΤΟΜΑ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ

 

 

Advertisements